Bilgi

Çocuklara Öfke Kontrolü Nasıl Kazandırılır

Öfke Nedir, Nasıl Ortaya Çıkar?

Anne ve babaların çaresiz kaldıkları dönemlerden birisi çocukların öfkeleri ile başa çıkamadıkları andır. İsteği gerçekleşmeyen çocuklar bağırma, ısırma, vurma, kendini yere atma davranışlarını sergiler. Çocuklar hayır cevabını sevmezler. Hayır, cevabı çocukların öfkesini arttırır. Öfkelenen çocuğa öfke ile yaklaşmak doğru değildir.

Kişinin çevresinde gerçekleşen olaylara ve kendisine yönelik tehdide karşı geliştirdiği bir savunma mekanizmasıdır. Öfke belli bir dozda meşru kabul edilir. Öfke duygusu sosyal çevre ve ebeveyn etkisi ile doyum noktasına ulaşır.

Bebekler öfkelerini ağlayarak, kollarını sallayarak, bacakları ile tekme atarak gösterir.  18. aydan sonra öfke duygusu sinir krizine dönüşür. İfade edici dilin gelişmeye başladığı 2 yaş sonunda öfke duygusu azalır. Birey yetişkinliğe ulaştığında öfkesini kontrol edebilen birey haline gelir. 

Öfke aşırı ve sürekli tekrarlandığında zarar verici etkiler oluşturur. Öfke çocuğun kendini ifade etme biçimidir. Öfke, kızgınlık ve saldırganlık içerir. Ara sıra yaşanan öfke duygusu çocuğun kişilik gelişimine hizmet eder.

Öfke Çocuğun En Büyük Silahıdır

Çocuklar dikkat çekmek için öfkesini kullanır. Üzüntü, korku, şaşırma, sevinme gibi temel duygulardan birisi de öfkedir. Öfke yüzde kızarma, kalbin çarpması, ağlama krizleri ile ortaya çıkar. Bebekler doğumla birlikte ihtiyaçlarının ağlama ile giderildiğini, ağlama ile çevreyi harekete geçirdiğini fark eder. İhtiyaçları giderilmediğinde hayal kırıklığı ile tanışır. Bu durumda tek çaresinin ağlamak olduğunu anlar.

1 yaşından itibaren çocuklar öfkelerini göstermeye başlar. Öfkeli davranışları yapmak istediklerini yapamadıkları zaman, çok yoruldukları zaman, acıktıkları zaman, istedikleri şey yapılmadığında, kendini ifade edemediği durumlarda anne ve babasının dikkatini çekmek için sergilerler.

Çocuklar Neden Öfkelenir?

Anne ve baba çocuğun potansiyelini yok sayıp, ona gerçekçi olmayan hedefler koyduğunda, kendisinden istenileni yerine getiremeyen çocuklar öfke krizine girer. Çocuğun inandığı ve değer verdiği bir şeyi önemsememek, küçümsemek ve yok saymak çocukları öfkelendirir.

Çocuklar yaş ve gelişimi ile doğru orantılı olarak enerji depolar. Enerjisi doyum noktasına eriştiği zaman enerjisini boşaltacak meşru bir kaynak arar. Enerjisini boşaltacak bir yer bulamadığı zaman taşkınlık içeren davranışlar sergiler.

Fiziksel, cinsel ve sözel şiddete maruz kalan çocuklar öfke krizi geçirir. Anne ve babasıyla anlaşamayan, sosyal çevresi ile çatışma halinde olan çocuklarda öfke duygusu yoğun yaşanır. Anne ve baba çocuğun düşünce kalıplarını yıkmak istediği zaman öfke nöbetleri ortaya çıkar.

Çocuğun öfkesi ile ne zaman ilgilenilmeli?

Hedefine ulaşamayan çocuk saldırgan davranış sergilerse, basit sorunlara bile artık dürtüsel tepkiler veriyorsa, içsel eğilimi saldırganlığa yöneldiyse, herkese ve her şeye öfkeleniyorsa, akranları ve aile fertleri ile sürekli tartışıyorsa, 4 yaşına geldiği halde hala öfke nöbeti yaşamaya devam ediyorsa, günde 3 den fazla uzun süreli öfke nöbeti yaşıyorsa çocuğa mutlaka müdahale edilmelidir.

Öfke Sorunu Yaşayan Çocuk Karşısında Ne Yapabiliriz?

Çocuk öfke duygusu yaşarken kendini anlayacak, dinleyecek sakin bir yetişkine ihtiyaç duyar. Öfke nöbeti yaşayan çocuğa bağırmak ve kızmak yerine onun yanında yer aldığınızı söylemeli, onu ancak konuşursa anlayabileceğinizi söylemelisiniz. Aksi bir hamle çocuğun negatif ifade yöntemini içselleştirmesine neden olur.

Çocuk sakin olduğu bir dönemde duygularını anlatmasını isteyin. Çocuklar duygu yönetimini anne ve babasından öğrenir. Bu yüzden anne ve baba olarak çocuklara doğru model olmalısınız. Çocuğunuzu medyanın kötü etkilerinden koruyun. Çocuklarınızı gurup halinde oynanan oyunlara teşvik edin. Kazanmak ve kaybetmenin ne olduğunu öğretin. Çocuklarınızı enerjisini boşaltabilecekleri bir spor dalına yönlendirin. Kazanmak ve kaybetmenin kardeş olduğunu her fırsatta dile getirin.

Ağlama nöbeti geçiren çocuğa karşı kararlı olmalısınız. Ağladığı için istediğinizi verirseniz, isteklerini elde etmek için ağlama davranışını kullanmayı alışkanlık haline getirip her istediğini ağlayarak elde etmeye çalışacaktır.

Anne ve baba olarak çocukları stresli ortamlardan uzak tutun. Çocuklar çevresini gözlemleyerek, taklit ederek olumlu ve olumsuz davranışlar kazanır.

Çocukların isteklerinin küçüklükten itibaren yerine getirilmesi, çocuğun şımartılması çocuktaki öfke duygusunu perçinler.

Öfkelenen çocuğa karşı sabır ve anlayış göstermek, sakin olmak gerekir. Böyle davranarak çocuğun sakinleştirebilirsiniz.

Çocuğa ceza vermek doğru değildir. Ceza çocukla ebeveynin arasının açılmasına neden olur. Öfke nöbeti uzun süre devam ediyorsa mutlaka uzmandan yardım almak gerekir.

Bu gönderiyi değerlendirmek için tıklayın!
[Toplam: 0 Ortalama: 0]


Bir önceki makale olan KAFADA (BAŞTA) AĞIRLIK HİSSİNİN NEDENLERİ VE TEDAVİSİ NEDİR BİLİYOR MUYDUNUZ? başlıklı yazımızı biliyor muydunuz?